Błonnik pokarmowy

Błonnik pokarmowy (włókno pokarmowe) – duża i różnorodna grupa związków opornych na działanie enzymów trawiennych człowieka. Wśród nich można wyróżnić frakcję nierozpuszczalną, do której należą m.in. celuloza i ligniny, oraz frakcję rozpuszczalną – np. pektyny, gumy i śluzy roślinne. Frakcje te różnią się między sobą działaniem fizjologicznym.

Funkcje błonnika:

- przyspieszenie pasażu jelitowego,
- zwiększenie objętości treści jelitowej i stolca,
- stymulowanie procesów fermentacyjnych w jelicie grubym,
- obniżanie stężenia cholesterolu we krwi (zarówno cholesterolu całkowitego, jak i frakcji LDL),
- obniżanie poposiłkowego stężenia glukozy i insuliny we krwi,
- pobudzenie ukrwienia jelit,
- zwiększenie wydzielania soków trawiennych,
- wiązanie kwasów żółciowych i zwiększone ich wydalanie z kałem,
- korzystny wpływ na mikroflorę jelitową,
- pobudzenie żucia i wydzielania śliny.

Frakcja nierozpuszczalna odpowiedzialna jest głównie za przyspieszenie pasażu jelitowego, ma korzystne działanie w profilaktyce zaparć. Bogate są w nią przede wszystkim pełnoziarniste produkty zbożowe. Frakcja rozpuszczalna z kolei, wpływa korzystnie na gospodarkę lipidową. Błonnik rozpuszczalny znajdziemy w owocach, płatkach owsianych, warzywach.

Przy dużym spożyciu błonnika należy pamiętać o odpowiedniej podaży wody – błonnik „chłonie” wodę w przewodzie pokarmowym – 100 g otrąb wiąże 450 g wody. Ponieważ błonnik utrudnia wchłanianie składników odżywczych z pożywienia, zbyt duża jego ilość może obniżać przyswajanie składników mineralnych, np. wapnia lub żelaza.

Wystarczające dzienne spożycie dla osób dorosłych wynosi 25 g. Osoby starsze, po 65 roku życia, powinny spożywać co najmniej 20 g błonnika dziennie. Aby zapewnić sobie taką podaż należy sięgać po pełnoziarniste produkty zbożowe, warzywa oraz owoce.

Źródła:
Ciborowska H., Rudnicka A. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wyd. PZWL Warszawa 2007
Gertig H. Gawęcki J. Słownik terminów żywieniowych. Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2001
Jarosz M. (red.) Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. Wyd. IŻŻ Warszawa 2012

Szukaj: