Tłuszcze (lipidy)

Tłuszcze (lipidy) - jedne z podstawowych, obok węglowodanów i białek, składników pokarmowych. Tłuszcze są grupą różnorodnych związków nierozpuszczalnych w wodzie. Ze względu na budowę, można je podzielić na: proste (triacyloglicerole, zbudowane z kwasów tłuszczowych i glicerolu oraz woski), złożone (zawierające w składzie również inne związki) oraz sterole.

Tłuszcze pełnią w organizmie człowieka różnorodne funkcje:
- są skoncentrowanym źródłem energii (1g tłuszczu dostarcza 9 kcal),
- stanowią materiał zapasowy organizmu,
- są nośnikiem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, E, D, K),
- dostarczają wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, których organizm człowieka nie jest w stanie sam wyprodukować,
- stanowią budulec błon komórkowych i mózgu,
- jako podskórna tkanka tłuszczowa biorą udział w utrzymaniu stałej temperatury ciała,
- biorą udział w syntezie wielu niezbędnych dla funkcjonowania organizmu związków (np. prostaglandyn),
- są niezbędne do syntezy hormonów steroidowych,
- ułatwiają połykanie, poprawiają smak potraw.

Pomimo różnorodnej i niezwykle istotnej roli tłuszczów w organizmie, nadmierne ich spożycie jest niekorzystne. Zbyt duża ilość tłuszczów w diecie może prowadzić do rozwoju nadwagi i otyłości.

Tłuszcze w diecie człowieka pochodzą ze źródeł widocznych - olejów, masła, margaryny, oraz niewidocznych, kiedy tłuszcz jest składnikiem produktu spożywczego – np. mleka, jaj, mięsa, serów czy śmietany. Zaleca się, aby tłuszcz w diecie osób dorosłych dostarczał 20-35% energii.

Źródła:
Ciborowska H., Rudnicka A. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wyd. PZWL Warszawa 2007
Gawęcki J., Hryniewiecki L. (red.) Żywienie człowieka. Podstawy nauki o żywieniu. Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 1998
Gertig H. Gawęcki J. Słownik terminów żywieniowych. Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2001
Jarosz M. (red.) Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. Wyd. IŻŻ Warszawa 2012

Szukaj: